W kontekście, w którym sztuczna inteligencja jest przedstawiana jako motor kolejnej rewolucji przemysłowej, autor science fiction i krytyk technologiczny Cory Doctorow ostrzega. Przewiduje on nadchodzący krach w branży, napędzany często nierealistycznymi obietnicami. Ta sytuacja może mieć reperkusje nie tylko na światową gospodarkę, ale także na zatrudnienie milionów pracowników.
3 informacje, których nie można przegapić
- Branża sztucznej inteligencji może być bańką finansową na skraju pęknięcia, według Cory Doctorow.
- Ogromne inwestycje są realizowane na podstawie błędnych założeń dotyczących zdolności AI do zastąpienia pracowników ludzkich.
- Masowe zwolnienia i straty finansowe spowodowane modelami bazowymi mogą mieć istotne konsekwencje społeczne.
Ogromne inwestycje i nierealistyczne obietnice
Sektor sztucznej inteligencji przechodzi okres intensywnej aktywności finansowej, ale Cory Doctorow, uznana postać w krytyce technologicznej, ostrzega przed spekulacyjnym charakterem tych inwestycji. Według niego, wycena giełdowa firm AI stanowi obecnie jedną trzecią kapitalizacji giełdowej USA, skoncentrowaną na kilku gigantach technologicznych. Ta sytuacja opiera się na obietnicach rentowności, które jak dotąd się nie zmaterializowały.
Firmy inwestują masowo w AI, mając nadzieję, że te technologie skutecznie zastąpią pracowników ludzkich. Jednak Doctorow twierdzi, że 95% firm nie udaje się w swoich eksperymentach związanych z AI. Pomimo tych niepowodzeń, wiele start-upów i firm nadal przyciąga inwestorów ideą nadchodzącej rewolucji produkcyjnej.
Rekordowe wyceny i wzrost zwolnień
OpenAI, wydawca ChatGPT, osiągnął wycenę 500 miliardów dolarów w 2025 roku, stając się najdroższym prywatnym start-upem na świecie. Anthropic i Mistral AI podążają za tym trendem z rekordowymi zbiórkami funduszy i wycenami sięgającymi odpowiednio 183 miliardów i 11,7 miliarda euro. Te imponujące liczby ukrywają niepokojącą rzeczywistość: firmy technologiczne, takie jak Microsoft i Amazon, wydały prawie 100 miliardów dolarów na infrastrukturę AI w 2024 roku, a prognozy na 2025 rok są jeszcze bardziej ambitne.
Te ogromne inwestycje towarzyszą falom zwolnień w sektorze technologicznym. Ponad 80 000 miejsc pracy zostało zlikwidowanych w pierwszej połowie 2025 roku, a firmy takie jak Microsoft zastępują tysiące miejsc pracy agentami AI. We Francji, Onclusive uzasadniło likwidację 217 miejsc pracy „wkładem sztucznej inteligencji”.
Konsekwencje społeczne i perspektywy na przyszłość
Według Doctorow, upadek tej bańki może mieć istotne konsekwencje społeczne. Kiedy inwestycje się zatrzymają, wiele firm zostanie z nieoperacyjnymi systemami AI i zwolnionymi pracownikami, tworząc trudną do wypełnienia lukę produkcyjną. Modele bazowe, wymagające ogromnych inwestycji, generują obecnie znaczne straty finansowe, konsumując zasoby bez przynoszenia obiecanych korzyści.
Doctorow porównuje AI do „powolnej trucizny”, która przeniknęła do naszego społeczeństwa. Dla niego jedynym rozwiązaniem jest „przebicie bańki AI” poprzez ujawnienie rzeczywistych ograniczeń dużych modeli językowych. Niektóre firmy, takie jak Duolingo, już zaczęły kwestionować swoją zależność od AI po nieudanych eksperymentach.
Kontekst i historia AI
Od lat 50. XX wieku sztuczna inteligencja ewoluowała, przechodząc od prostych koncepcji do konkretnych zastosowań w różnych sektorach. Jednak obecne zainteresowanie AI nabrało rozpędu wraz z rozwojem zaawansowanych modeli językowych i zwiększeniem możliwości przetwarzania danych. OpenAI, założona w 2015 roku, jest jednym z liderów tej rewolucji, zwłaszcza dzięki wprowadzeniu ChatGPT. Anthropic i Mistral AI, nowsze na rynku, szybko przyciągnęły uwagę dzięki swoim innowacjom technologicznym i imponującym zbiórkom funduszy.
Mimo tych postępów, sektor AI jest często krytykowany za nadmierne obietnice i konsekwencje społeczne i ekonomiczne. Cory Doctorow, jako krytyk technologiczny, wzywa do głębokiej refleksji nad prawdziwym potencjałem i ograniczeniami sztucznej inteligencji, aby uniknąć błędów z przeszłości i zbudować trwałą przyszłość.